LED ekran nedir, nasıl çalışır?
LED ekran, her biri kırmızı, yeşil ve mavi ışık veren LED'lerden oluşan piksellerin yan yana dizilmesiyle görüntü üreten ekrandır. Üç rengin şiddeti değiştikçe piksel istenen rengi verir. Pikseller modüllerin üzerine dizilir. Modüller güç kaynağı ve alıcı kartla birlikte kabinlere yerleşir, kabinler de yan yana ve üst üste bağlanarak ekranın son ölçüsünü oluşturur. Görüntü, bir gönderici kart ya da oynatıcıdan kabinlerdeki alıcı kartlara gider.
Modüllerde en yaygın LED tipi SMD'dir. Yüzeyin darbeden korunması gereken yerlerde GOB ve COB gibi kaplamalı tipler kullanılır.
Bu modüler yapı, LED ekranı LCD'den ayıran temel özelliktir. LCD paneller belirli ölçülerde üretilir ve yan yana konduklarında aralarında çerçeve çizgisi kalır. LED ekranda kabinler arasında görünür bir çerçeve yoktur; ekran duvarın ölçüsüne yakın bir boyutta, tek parça görüntüyle kurulur. Kabin ölçüleri üreticiye göre değiştiği için ekranın kesin ölçüsünü, duvara en yakın kabin kombinasyonuna bakarak keşiften sonra belirliyoruz.
Hangi piksel aralığını seçmelisiniz?
Doğru piksel aralığı, izleyicinin ekrana en çok ne kadar yaklaşacağına bağlıdır. Piksel aralığı iki pikselin merkezleri arasındaki mesafedir ve milimetre cinsinden P harfiyle yazılır. P2.5, pikseller arasında 2,5 mm olduğunu gösterir. Aralık küçüldükçe aynı alana daha çok piksel sığar, görüntü yakından daha net görünür ve ekranın maliyeti artar.
Sektörde yaygın bir pratik kurala göre piksel aralığının milimetre değeri, ekranın en yakın (asgari) izleme mesafesini yaklaşık metre olarak verir. Bu mesafede pikseller hâlâ seçilebilir. Rahat izleme için bu mesafenin iki üç katı uzaklık daha uygundur. Normal görüşte pikseller ancak piksel aralığının yaklaşık 3,4 katı metrede tamamen kaybolur. Aşağıdaki tablo bu kurala dayanan genel bir yol göstericidir. Kesin seçimi keşifte, izleyicinin duracağı noktaları ölçerek yapıyoruz.
| Piksel aralığı | En yakın izleme mesafesi (yaklaşık) | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| P1.5-P2 | 1,5-2 m | Toplantı salonu, yakından bakılan mağaza duvarı |
| P2.5-P3 | 2,5-3 m | Lobi, mağaza içi, poster ekran |
| P4-P5 | 4-5 m | Büyük salon, vitrin, bina girişi |
| P6-P8 | 6-8 m | Cadde karşısından görülen cephe |
| P10 | 10 m ve üzeri | Uzaktan izlenen büyük yüzeyler |
Örneğin 4 metre genişliğindeki P2.5 bir ekranın yatayda 1.600 pikseli olur, aynı genişlikte P5 ekranda bu sayı 800'e iner. Bu fark yakından bakıldığında belirgindir. Caddenin karşısından izlenen bir ekranda ise neredeyse fark edilmez.
İç mekân, vitrin ve dış mekân LED ekran arasındaki fark nedir?
Fark, ekranın ne kadar ışık aldığı ve suya, toza ne kadar açık olduğuyla ilgilidir. Güneş almayan kapalı alanlarda 600-1.500 nit arası bir parlaklık yeter; daha parlak bir ekran burada rahatsız eder. Seçimin ayrıntılarını iç mekân LED ekran sayfasında bulabilirsiniz.
Vitrin, ikisinin arasında kalan zor bir alandır. Cam arkasındaki ekran güneşi doğrudan alır ama yağmura maruz kalmaz. İç mekân parlaklığı burada gündüz yetersiz kalır. Genellikle 2.500 nit ve üzeri parlaklıkta, vitrine dönük (window-facing) modeller seçilir. Bunlar iç mekân ürünüdür ve suya dayanıklı değildir. Vitrin ekranı ile cam arasında bir miktar boşluk bırakmak, yaz aylarında biriken ısının dağılmasına yardım eder.
Dışarıda doğrudan güneş altında okunabilmek için 5.000 nit ve üzeri parlaklık, ön yüzde IP65 koruma ve rüzgâr yüküne göre hesaplanmış bir taşıyıcı aranır. Dış mekân LED ekran sayfamızda sıcak ve tuzlu hava için alınan önlemleri de anlattık.
LED ekran mı, lightbox mı?
Seçimi içeriğin değişme sıklığı belirler. Aynı görsel aylarca kalacaksa lightbox, her hafta ya da her gün yenilenecekse LED ekran daha mantıklı bir yatırımdır. Lightbox tek bir görseli gösterir; yatırımı düşüktür, içerik yönetimi gerektirmez ve az elektrik harcar. LED ekran ise içeriği dakikalar içinde değiştirir, video, fiyat ve duyuru gösterir. Karşılığında ilk yatırımı daha yüksektir ve içeriği düzenli hazırlayacak birine ihtiyaç duyar. Ekranda içerik planlanmazsa aynı birkaç görsel aylarca döner ve yatırımın karşılığı alınmaz.
Birçok cephede ikisi birlikte kullanılır. İşletmenin adı ve logosu ışıklı panoda kalır, kampanyalar ekranda döner. İki ürünü de sunduğumuz için seçimi tek bir ürüne yönlendirmeden, içeriği kimin ve ne sıklıkla hazırlayacağına bakarak birlikte yapabiliriz.
LED ekran fiyatını neler belirler?
LED ekran fiyatını en çok piksel aralığı ve ekran alanı belirler; aynı alanda aralık küçüldükçe LED sayısı ve maliyet artar. Teklifi aşağıdaki kalemler de etkiler.
- İç mekân, vitrin ya da dış mekân sınıfı (parlaklık ve koruma)
- LED paketleme tipi (SMD, GOB ya da COB)
- Kontrol sistemi (senkron, asenkron ya da video işlemcili)
- Taşıyıcı konstrüksiyon ve cephe bağlantısı
- Elektrik hattı, montaj yüksekliği ve servis erişimi
- İçerik yazılımının kurulumu
Yer ve ölçü belli olmadan verilen metrekare fiyatları çoğu zaman yanıltır, çünkü taşıyıcı yapı ve montaj bir projeden diğerine çok değişir. Teklifleri karşılaştırırken metrekare fiyatının yanında parlaklık değerine, yenileme hızına ve yedek modül durumuna da bakmanızı öneririz. Ekranın yerini, yaklaşık ölçüsünü ve izleme mesafesini paylaştığınızda size projeye özel bir teklif hazırlıyoruz.
Kurulum, içerik yönetimi ve bakım nasıl planlanır?
Taşıyıcı yapı, elektrik, içerik ve bakım erişimi kurulumdan önce planlanır, çünkü ekran projesi ürün seçimiyle bitmez. Taşıyıcı, duvarın ya da cephenin durumuna göre tasarlanır. Elektrik hattı ekranın en yüksek tüketimine göre çekilir. Ekran bu değerin epey altında çalışsa bile hat en zor duruma göre kurulur.
İçerik iki yoldan yönetilir. Senkron sistemde ekran bir bilgisayara bağlıdır ve bilgisayarda ne varsa onu gösterir; sunum ve canlı yayın için uygundur. Asenkron sistemde içerik oynatıcı karta yüklenir ve ekran, bilgisayar olmadan bir oynatma listesini çalıştırır. Güncelleme ağ, Wi-Fi ya da USB ile yapılır. Mağaza ve cephe ekranlarında çoğunlukla asenkron sistem kullanılır.
Bakım için ekrana nereden ulaşılacağı da baştan belirlenir. Duvara monte ekranlarda modülleri önden sökülebilen modeller, arkasında boşluk olan yapılarda arkadan servisli modeller seçilir. Devreye alma sırasında kabinler arasındaki renk farkını kalibrasyonla gideriyor, içeriği nasıl yükleyeceğinizi size uygulamalı olarak gösteriyoruz.
